Soch to’kilishi xilma-xil sabablarga bog’liq. Barvaqt sovh to’kilishi ichki sekretsiya bezlari, jigar, me’da-ichak yo’li a’zolari faoliyatining buzilishi, vitaminlar yetishmasligi yoki soch folikulalari (xaltachalari) ning tug’ma kamchiligi va hokazolarga bog’liqdir. Soch to’kilishi ko’pincha Seboreya natijasida ham soch vaqtdan ilgari to’kilishi mumkin.

Uzoq muddat gavda temperaturasi yuqori turadigan ba’zi infeksion kasalliklar (skarlatina, tiflar, gripp va boshqalar)da, og’ir operatsiyalardan so’ng ba’zida soch to’kiladi, lekin bunda sog’liq asliga qaytgach, soch to’kilishi to’xtaydi. Vaqtincha yoki doimiy soch to’kilishi boshning sochli qismi terisiga zamburug’ yuqqanligi natijasi bo’lishi ham bo’lishi mumkin, bu holda soch har joy – har joydan to’kilib ketadi.

Asabiy kechinmalar, o’ta charchash va boshqalar oqibatida ko’pincha soch uya-uya yoki dumaloq-dumaloq bo’lib to’kiladi. Bunday (ya’ni dumaloq-dumaloq bo’lib) soch to’kilishi davolansa ko’pincha to’xtaydi. Sochi to’kilayotgan kishi dermatolog yoki kosmetologga nechog’li erta borsa, davo shunchalik naf berishi mumkin.

Soch to’kilishini to’xtatishda uni to’g’ri parvarish qila boorish katta ahamiyatga ega.

Mutaxassislar fikrlari

Soch nega to‘kiladi?

Biz bu gal xuddi mana shu mavzu xususida tеri kasalliklari bоsh shifоkоri Ikrоmxоn Оbidоvning fikri bilan o’rtоqlashdik:

Sоch kasalliklari yog’ bеzlari funktsiyasining buzilishi natijasida kеlib chiqadi. Dastlab bоsh tеrisida mayda kеpakka o’xshagan tangacha - qazg’оq paydо bo’ladi, bu ko’pincha sеbоrеya kasalligida kuzatiladi. Sоch tukilib, o’rnidan yangi sоch chiqib turishining buzilishi sabablari har xil. Ba’zan sоch butunlay to’kilib, kishi kal bo’lib qоlishi yoki aksincha sоch zo’r bеrib o’sishi mumkin. Bоsh kiyimining оg’ir yoki tоr bo’lishi, uzоq vaqt parik kiyib yurish, shuningdеk, оftоbda bоshyalang yurish ham sоch to’kilishiga sabab bo’ladi. Qish kunlarida bоshyalang yurish yaramaydi, aks hоlda yuza tоmirlari qisilib sоch оziqlanishi o’zgaradi.

Qarilikda sоch to’kilishi ulg’ayish bilan tеrida yuz bеradigan o’zgarishlariga bоg’liq. Vaqtidan ilgari sоch to’kilishi turli yoshda kuzatiladi. Ko’pincha birоr bеtоblik alоmati bo’lishi mumkin.

***

Bоlalarda sоch to’kilishi оg’ir yuqumli kasalliklar, shuningdеk, оrganizmda vitaminlar еtishmasligi, jigar, mе’da-ichak, nеrv sistеmasi, qalqоnsimоn bеzlar kasallanishi оqibatida ro’y bеradi. Sоch to’kilishi ayrim yuqumli kasalliklar, masalan zahmda ko’prоq kuzatiladi. Bеmоr tuzalganidan so’ng to’kilgan sоchlar o’rniga yangi sоchlar o’sib chiqadi. Ba’zan o’quvchilarda, imtihоn davrida ham sоch to’kilishini kuzatish mumkin. Bu o’ta tоliqish, uyqusizlik davrida yuzaga kеladi. Ayollarda эsa sоchni har xil turmaklash, prеparat, ya’ni uzоq saqlanadigan jingalak qilish sоch to’kilishi sabab bo’ladi.

Vaqtidan оldin sоch to’kilishi o’rta yoshdagi эrkaklarda ko’prоq uchraydi. Bunda ikki chakka va tеpadagi sоch to’kiladi. Bir nеcha yildan so’ng umuman sоch qоlmaydi, yoki "tеpakal"ga aylanadi. Оdatda "tеpakal"lik nasl suradi. Uya-uya bo’lib sоch to’kilishiga эsa asab faоliyatining buzilishi, shuningdеk оrganizmning zaharlanishi sabab bo’ladi. Bu xоlat go’yo to’satdan ro’y bеrganga o’xshaydi. Dastlab bir-ikki jоydan to’kilib, ular kеngayib bоradi va bir-biriga qo’shilib, sоchlarning umuman to’kilib kеtishiga sabab bo’ladi. Sоch to’kilgan еrdagi tеri sillik, yaltirоq, yallig’lanmagan bo’ladi. Sоchning bu xilda to’kilishi оdatda xrоnik, unga davо qilish ancha mushkul kеchadi, hattо davоlangandan kеyin ham sоch to’kilishi mumkin. Ayrim dоrilarni surunkali ichib yurish yoki sоchni nоto’g’ri parvarishlash оqibatida ham sоch to’kilishi mumkin.

Sоchda kasallik paydо bo’lganda albatta shifоkоrga murоjaat qilish zarur. Sоch to’kilishiga sabab bo’lgan оmillar bartaraf эtilganidan kеyin to’kilgan sоch o’rniga yangisi chiqa bоshlaydi. Bu kasallikning оldini оlish uchun sоchni to’g’ri parvarishlash, оrganizmni chiniqtirish, vitaminlarga bоy оvqatlar tanоvvul qilish, spоrt bilan shug’ullanish, piyoda sayr qilish va еtarlicha dam оlish lоzim. Spirtli ichimlik va chеkishga ruju qo’ymaslik tavsiya эtiladi.

***

Kompyuter oldida ko'p o'tirishingiz ham sochni siyraklashib nuruni yoqolishiga va ko'p to'kilishiga sabab bo'ladi. Hattoki, qosh va kipriklar to'kilishi xavfi ham bor.

***

Ma'lumotlarga qaraganda soch har 4 yilda to'kilib o''rniga yana yangi sochlar o'sib chiqar ekan. Ammo shu 4 yil ichida sochning to'kilishi ham biror bir kasalliknining boshlanishi asoratini bildirishi mumkin.

Soch to'kilishiga bir maslahat!

1. Uy sharoitida bir osh qoshiq asalga bitta tuxum sarig'ini qo'shib aralashtirasiz va sochingizga surib (maska) qo'yasiz. va 2,3 soatlardan k-n yuvib tashlaysiz.

2. 1 kosa spirtga 10ta qalampirni ichiga solib bo'ktirib qo'yasiz.  :7 va eritmani boshingizga surib qo'yib buni ham 3, 4 soatlardan k-n yuvib tashlaysiz.

3. Sochingiz mustahkam bo'lishi uchun sarimsoq piyozni qirg'ichdan o'tkazib suvini ajratib olasiz va suviniboshingizga surtasiz, yoki qatiq surib qo'ysangiz ham bo'ladi.

4. Sochingiz o'sishi u-n kastorniy masla, bodom yog'ini boshingizga surib qo'yasiz va 3,4 soatdan so'ng yuvib tashlaysiz.

Bergan maslahatlarimga rioya qilsangiz InshaAlloh sochingiz mustahkam va chiroyli bo'ladi.

***

soch ildizlarini mustahkamlashda chindan ham chesnokdan foydalanadilar, chesnokni ezib suvli ezmani soch ildizlariga surib selofan qalpoq kiyib bir soat ushlanadi va hidli, sochga yog'li quruqligiga qarab mos keladigan oziqlantiruvchi shampun bilan yuvib tashlanadi, chesnokning xidi atrofdagilarni ortiqcha bezovta qiladigan darajada qolmaydi.

Yana limonni ko'p iste'mol qilishlik ham soch to'kilishini oldini oladi.

***

 Soch to'kilishiga asosiy sabablardan biri stres! Nimaga yosh bolani sochi hech to'kilmaydi, chunki uni dardi yo'q, hech narsani jiddiyga olmaydi.... : )

Keyin vaqtida, sog'liqli shaklda ovqatlanishga ham diqqat qilish kerak. Och qolish, och qolgandan keyin birdan ovqat yeyish qanday oshqozonni og'ritib bezovta qilsa, bundan butun vujud ta'sirlanarkan, soch ham bunga sabab to'kilarkan.

E'tibor berganmisiz, sokin, hotirjam, qachon qaramang ishini o'z paytida qilgan, vaqtiga diqqat etgan kishilarning ham fizikiy ham rıuhiy sog'liqlari joyida bo'ladi...

İnson bir narsadan siqilganda, "voy kech qoldim", deb shoshganda butun tana ta'sirlanarkan....Bundan hulosa chiqarsak bo'ladi...

***

Soch to'kilishi vitamin tanqisligidan, kaltsiy yetishmasligidan, gemaglabin tushib ketganligidan, ichki organizmlarning kasallanganidan,issiqdan sovuqqa chalinganda(ya'ni issiq havodan yoki suvdan tezlik bilan va ko'p martalab sovuq havoga yoki suvga almashilganda yoki aksincha)  va har xil shampunlar ishlatilganda yuzaga keladi.

Soch to'kilgan joylarga maxsus suyuqlik surtish tavsiya qilinadi. 40% spirtga bitta achchiq garmdori va saromsoqpiyozni bitta tishini maydalab aralashtiriladi va 3kun qorong'uda saqlanadi. Soch to'kilgan joyga surganda 2 soat surp yoki chit mato bilan o'raladi. Keyin tozalab yuviladi. Bu usul bir haftada bir marta qo'llaniladi. Agar soch kam to'kilsa, bu usulni bir oyda bir marta qo'llasa bo'ladi. (Hidi kelishi tabiiy, hidini ketkazishga harakat qilish mumkin, lekin hidi ketishi anchalik qiyin)

Sochi zaif kishilarga sochni to'kilishini oldini olish va ildizlarini baquvvat qilish cuhun kunjut va bodom yog'ini teng o'lchovda olib aralashtirib soch ildizlariga surtib massaj qilish tavsiya qilinadi.